Skip to content

100% van je uitstelgedrag afkomen?

Ik krijg vaak de vraag waarom ik zeg dat je helemaal van je uitstelgedrag af kunt komen. Want het is toch menselijk? Het is toch iets dat iedereen wel een beetje heeft? En als je de neiging hebt tot uitstellen, dan zal je die neiging altijd houden, toch?

Dat klopt.

Uitstelgedrag komt in essentie doordat we als organisme altijd weg willen van wat onprettig is, naar prettige dingen willen toe bewegen en bovendien zoveel mogelijk proberen energie te besparen en risico’s te vermijden. Die motivatie is de basis van elk menselijk gedrag. Dus nee, daar kom je niet vanaf. Tenzij je cyborg wordt ofzo.

Bovendien is jouw neiging tot uitstellen een patroon, een gewoonte geworden. Als er eenmaal een sterk neuraal netwerk in je brein is aangelegd, gaat dat niet zomaar meer weg. Het kan minder actief worden. Je default gedrag kan anders worden. Maar helemaal weg, dat kan waarschijnlijk niet.

Daarnaast bedoel ik met “nooit meer uitstellen” ook niet dat je als een robot elke seconde van de dag precies doet wat je van tevoren gepland had. Ten eerste is het leven behoorlijk chaotisch en onvoorspelbaar, dus alles vooraf willen plannen getuigd wat mij betreft van een gebrek aan realiteitszin. Bovendien is veerkracht, flexibiliteit en spontaniteit juist wat het leven leuk maakt, of op z’n minst: leefbaar.

Er zullen altijd momenten zijn waarop je niet doet wat je van tevoren bedacht had. En het zal altijd zo zijn dat je weerstand of tegenzin voelt bij sommige taken.

Tóch zeg ik: ik ben 100% van mijn uitstelgedrag af.
En ik zeg ook: jij kunt 100% van je uitstelgedrag afkomen.

Uitstellen is niet iets dat je overkomt

Met uitstelgedrag bedoelen we dat we onszelf niet onder controle hebben. We praten over uitstelgedrag alsof het ons overkomt. En hoewel het een automatisme of een gewoonte kan zijn, is het geen afwijking of ziekte ofzo.

Als je uitstelt, kies je er (onbewust) voor om iets anders te doen. Daar is een reden voor. Zodra je er achter bent wat die reden is, kun je experimenteren met oplossingen.

Je kunt vaardig worden in het analyseren van wat je doet, voelt en denkt.
Je kunt leren om te veranderen wat je gewoontes en overtuigingen zijn.
Je kunt ervoor zorgen dat je eerste neiging niet is wat je werkelijk doet. Zoals je hopelijk ook geen gevolg geeft aan je drang om iemand in z’n gezicht te stompen als je boos bent.

Zodra je dat soort technieken beheerst, is uitstelgedrag niet meer een probleem dat je nu eenmaal hebt. “Uitstelgedrag” is alleen nog maar een label voor normaal menselijk gedrag. Gedrag dat je kunt bijsturen of voorkomen.

Uitstelgedrag is een oordeel

Waarom zou je jezelf een label opplakken, omdat je normaal, menselijk gedrag vertoont?
“Oh ik ben echt zo’n ademer. Ik kan echt nog geen minuut zonder adem. Pff. Echt zo stom. Ik zou willen dat ik minder adem nodig had, zoals freedivers enzo. Maar ik heb niet genoeg wilskracht en discipline om zo lang mijn adem in te houden.”

Heeft iemand een woedeprobleem omdat diegene boos wordt als er iets gebeurd dat die niet wil?

Ja, je had het voornemen om X te doen en in werkelijkheid heb je Y uitgevoerd. Maar waarom zou je jezelf veroordelen? Dat is alsof je jezelf direct een slons of viespeuk noemt omdat je een keer niet doucht. Of andersom: je noemt jezelf toch ook geen clean-freak omdat je jezelf elke dag wast?

Het is niet nodig om een label te plakken op alles wat je doet.

Het is niet nodig uitstelgedrag onderdeel te laten zijn van je zelfbeeld of identiteit. En al helemaal niet als het label zo’n negatieve connotatie heeft.

Stop het uitstelgedrag te noemen

Juist omdat we uitstelgedrag met iets negatiefs associëren, is het ontzettend contraproductief om dat woord te gebruiken om te beschrijven wat we doen. Zodra je jezelf ziet als uitsteller, ga je elke aanwijzing opmerken dat je inderdaad niet doet wat je je voorneemt, ga je kritisch op jezelf zijn, ga je je rot voelen, leg je de lat hoger ter compensatie, en… zul je vaker uitstellen.
De kans dat je gaat kijken naar wat je doet en waarom, is tot het minimum gedaald. Want wie heeft nu zin om naar zijn “slechte” eigenschappen te kijken?

Wees eerlijk tegen jezelf. Leer objectief te kijken naar wat je doet en hoe je jezelf kunt helpen om het door jou gewenste gedrag te vertonen. En alsjeblieft: delete de negatieve oordelen uit jouw zelfbeeld. Dat is het recept om 100% van je uitstelgedrag af te komen.

Ik weet het… makkelijker gezegd dan gedaan.
Ik help je graag! Boek een gratis waarmaaksessie via de knop hieronder. Dan kun je al je vragen stellen en bespreken we hoe ik je kan ondersteunen.